Da li je Srbija lider regiona?
Internet portal Krediti.rs je uporedio pojedine ekonomske pokazatelje Srbije i zemalja u regionu (bivših SFRJ članica), kako bi saznali da li smo stvarno lideri u regionu. Korišćeni su javno dostupni podaci Svetske banke i MMF-a, a veliko olakšanje u poređenju nam je pružio servis kompanije Google – Public Data.
Pokazatelji koje smo analizirali su: stopa rasta BDP-a (bruto domaćeg proizvoda), BDP (bruto domaći proizvod) po glavi stanovnika, bruto domaći prihod u PPP dolarima po glavi stanovnika, stopa nezaposlenosti i izvoz kao procenat BDP-a.
Države koje smo poredili su Srbija (bez Kosova), Hrvatska, BiH, Makedonija, Crna Gora i Slovenija.
1. Stopa rasta BDP-a (bruto domaćeg proizvoda)
Ukoliko poredimo period između 2000. i 2010. godine, primetno je da je u svim zemljama regiona BDP (više ili manje) rastao do 2008. godine, da bi usled svetske ekonomske krize te godine počeo naglo da tone, da bi 2009. godine pao na najniže vrednosti u datom periodu. Bitno je napomenuti da su 2009. godine sve zemlje bivše SFRJ imale negativnu stopu rasta BDP-a. Godinu dana kasnije (2010. godine) uočljiv je oporavak u svim zemljama regiona, dok najveći rast BDP-a ima Srbija (1,76%).
Lider regiona u stopi rasta BDP-a (2010): Srbija
2. BDP (bruto domaći proizvod) po glavi stanovnika
Ukoliko posmatramo BDP u regionu u periodu između 2000. i 2010. godine, možemo primetiti da je on rastao negde do 2008. godine, kada je u svim bivšim SFRJ republikama bio i najviši, da bi od naredne krenuo lagan pad. Srbija je u periodu od 2006. do 2008. godine uspela da poveća svoj BDP skoro duplo, međutim ni to nije dovoljno da bi se nazvala liderom regiona u ovoj kategoriji. Hrvatska ima najveći BDP u regionu (u 2010. godini) – 60.8519 milijardi dolara, prati je Slovenija sa 47.763 milijardi dolara, dok je Srbija tek na 3. mestu sa 39.1283 milijardi dolara. Ukoliko uzmemo da je Srbija po broju stanovnika najveća zemlja u regionu, podaci su još alarmantniji. Ukoliko uzmemo da uporedimo BDP po glavi stanovnika dolazimo do podatka da je lider regiona zapravo Slovenija koja ima BDP po glavi stanovnika (u 2010. godini) od 23,266.99 dolara, prati je Hratska sa BDP-om po glavi stanovnika od 13,754.44 dolara, zatim sledi Crna Gora sa 6,340.1 dolara, a tek na 4. mestu je Srbija sa 5,365.5 dolara po glavi stanovnika.
Lider regiona u BDP-u po glavi stanovnika (2010): Slovenija
3. Bruto nacionalni dohodak u PPP dolarima po glavi stanovnika
Bruto nacionalni dohodak po glavi stanovnika izražen u paritetu kupovne moći služi da bi se prilagodila razlika u nivou cena u različitim državama. Posmatrajući period od 2000. do 2010. godine, dolazimo do zaključka da Srbija opet zaostaje za Slovenijom koja ima bruto nacionalni dohodak u PPP dolarima po glavi stanovnika 27,140 dolara, Hrvatskom sa 18,730 dolara i Crnom Gorom sa 12,590 dolara. Bruto nacionalni dohodak Srbije u PPP dolarima po glavi stanovnika iznosi tankih 11,230 dolara.
Lider regiona u bruto nacionalnom dohotku u PPP dolarima po glavi stanovnika: Slovenija
4. Stopa nezaposlenosti
Stopa nezaposlenosti u zemljama regiona merena od strane MMF-a u periodu od 2000. do 2010. godine pokazuje da je najniža stopa nezaposlenosti u Sloveniji. Slovenija je 2010. godine imala stopu nezaposlenosti od 7.28%, a prate je Hrvatska sa 12.21% i Srbija sa 19.57%. Moramo napomenuti da je nedavno Republički zavod za statistiku objavio da je nezaposlenost u Srbiji u novembru prošle godine bila 23,7 odsto, što nas opet stavlja u zlatnu sredinu
Lider regiona u zaposlenosti: Slovenija
5. Izvoz kao procenat BDP-a
Uzimajući period od 2000-2010, sa posebnim akcentom na 2009. godinu (jer ne postoje podaci za sve zemlje regiona u 2010. godini), u prilici smo da vidimo da je Slovenija izvozom “pokrila” 58.1% (2009) svog BDP-a, dalje slede Makedonija sa 44.04%, BiH 33.4%, Hrvatska sa 35.86%, Crna Gora sa 32.77% i na poslednjem mestu u regionu Srbija sa 28.33%. U 2010. godini se situacija neznatno popravila za Srbiju, Hrvatsku, Crnu Goru, dok je BiH imala najveći rast procenta izvoza u BDP-u (sa 33.4% na 40.67%). Podaci za 2010. godinu za Sloveniju i Makedoniju nisu dostupni.
Lider regiona u izvozu kao procentu BDP-a: Slovenija